در روزهایی که فشارهای اقتصادی، ناامنی‌های روانی و خستگی جمعی بر زندگی مردم سایه انداخته، جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند «همدلی» است؛ اما آنچه بیش از پیش خود را نشان می‌دهد، دو قطبی شدن، مرزبندی‌های تند و ناتوانی در تحمل دیگری است.

گویی هرکس ناگزیر است در یکی از دو سوی یک خط بایستد؛ یا «با ما» یا «بر ما».

در چنین فضایی، تفاوت در اندیشه نه به عنوان فرصتی برای گفت‌وگو، بلکه به عنوان تهدیدی برای حذف تلقی می‌شود. این در حالی‌ست که هیچ جامعه‌ای با حذف صداهای متفاوت، به بلوغ فکری و اجتماعی نمی‌رسد.

واقعیت این است که در شرایط دشوار، روان انسان‌ها آسیب‌پذیرتر می‌شود. اضطراب، خشم، ناامیدی و احساس بی‌قدرتی می‌تواند به شکل‌گیری قضاوت‌های سریع، برچسب‌زنی و طرد دیگری منجر شود. اما همین‌جا نقطه‌ای‌ست که باید آگاهانه مکث کرد.

هر انسانی، روایتی دارد؛ تجربه‌ای زیسته که بر نگاه و انتخاب‌هایش اثر گذاشته است. ما لزوماً قرار نیست با این نگاه‌ها موافق باشیم، اما می‌توانیم آن‌ها را بفهمیم.

همدلی به معنای پذیرش عقاید دیگران نیست؛ بلکه به معنای به رسمیت شناختن «انسانِ» پشت آن عقیده است. ما می‌توانیم مخالف باشیم، نقد کنیم، حتی مرزبندی داشته باشیم—اما بدون تحقیر، بدون حذف، بدون نفرت.

جامعه‌ای که در آن افراد نتوانند دیگری را تحمل کنند، به تدریج به جزایر جداافتاده‌ای تبدیل می‌شود که هیچ پلی میان‌شان وجود ندارد. در چنین شرایطی، نه گفت‌وگویی شکل می‌گیرد و نه راه‌حلی جمعی برای عبور از بحران‌ها.

دگردوستی، یعنی توان دیدن رنج دیگری—حتی اگر شبیه ما فکر نکند. یعنی اینکه بدانیم درد، مرز ایدئولوژیک نمی‌شناسد. وقتی فشار بر زندگی مردم زیاد می‌شود، آنچه می‌تواند ما را حفظ کند نه یکدستی فکری، بلکه پیوند انسانی است.

شاید وقت آن رسیده که به جای تلاش برای «قانع کردن» یکدیگر، کمی بیشتر برای «فهمیدن» وقت بگذاریم.نه برای اینکه شبیه هم شویم، بلکه برای اینکه در عین تفاوت، کنار هم بمانیم.

روز معلم، فرصتی برای قدردانی از کسانی است که حتی در سخت‌ترین شرایط، چراغ یادگیری را روشن نگه می‌دارند.سپاس از معلمانی که آموزش کودکان را نه فقط یک شغل، بلکه مسئولیتی انسانی و عمیق می‌دانند؛ بویژه معلم‌های “مهروماه” که در میان بحران‌ها هم امید، دانایی و آینده را در دل کودکان زنده نگه می‌دارند.

آموزش کودکان که با مجازی شدن‌های پی‌در‌پی عملا کودکان را به حال خود رها کرده

بار دیگر با توقف کامل آموزش حضوری این بار به دلیل نگرانی‌های امنیتی در جنگ، مدارس ناچار شدند آموزش را از طریق سامانه شاد، مدرسه تلویزیونی و بسته‌های آموزشی دنبال کنند؛ این اولین بار نیست که کودکان تحت چنین شرایطی قرار است “آموزش” ببینند. آموزش مجازی تقریبا از زمان کرونا آغاز شد که بُعد جهانی داشت. اما مدارس در ایران به بهانه‌های مختلف چون آلودگی هوا، سرما، گرما، کمبود گاز، کمبود برق و … از اولین جاهایی هستند که یا تعطیل می‌شوند یا آموزش مجازی را در پیش می‌گیرند. طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، آموزش مجازی با افت شدید کیفیت و کاهش بیش از ۶۰ درصدی ساعات آموزش همراه بوده است.
هنگامی که مدارس را تعطیل می‌کنیم، درواقع به شرایط نامناسب و به اصلاح دو سر باخت می‌رسیم، زیرا بدون راهکاری‌های اساسی مشکلات ماندگار خواهد بود و دانش‌آموزان نیز با کیفیت نامطلوبی آموزش می‌بینند و عملا در با تعطیلی و مجازی کردن مدارس صورت مساله پاک می شود.
البته در زمان جنگ بسیار طبیعی است که مدارس تعطیل شوند اما حتی در شرایط جنگی هم می‌توان فضاهای امنی با پروتکل‌های تدوین شده برای آموزش کودکان فراهم کرد. اما امروز که ۲۰ روز از اعلام آتش‌بس می‌گذرد همچنان مدارس به صورت مجازی برگزار می‌شود در حالیکه در این مدت آموزش و پروش با یک برنامه منسجم می‌توانست کودکان را راهی مدرسه کند تا کودکان و نوجوانان نیز فرصتی برای تعامل و دوستی و یادگیری و همدلی را داشته باشند اما گویا این موارد در اولویت برنامه‌های دولت نیست و با مجازی کردن عملا هیچ نقشی در آموزش کودکان ندارند.
محدودیت‌های فناوری، ضعف زیرساخت اینترنت و ناتوانی برخی خانواده‌ها در تهیه ابزارهای هوشمند باعث شده دست‌کم ۲ میلیون دانش‌آموز از آموزش مجازی محروم بمانند و خطر تعمیق شکاف آموزشی افزایش یابد. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی تاکید کرده است که کاهش تعامل معلم و دانش‌آموز، افت کیفیت ارزشیابی، و حذف بخشی از کارکردهای اجتماعی مدرسه، عمق یادگیری کودکان را به طور جدی تهدید می‌کند.
علاوه بر اینها، مشکلاتی که برای برگزاری کلاس‌های آنلاین وجود دارند، معلم‌ها، والدین و بیشتر مادران را از پا درآورده. در شرایط عادی، کودکان زمانی که قرار است صرف آموزش رسمی شود را در مدرسه سپری می‌کنند و والدین قرار نیست این وظیفه را نیز به دوش بکشند.استمرار آموزش در شرایط بحرانی یکی از مولفه‌های مهم تاب‌آوری اجتماعی به شمار می‌آید.در مقابل، هرگونه توقف در روند آموزش پیامدهای آموزشی قابل‌توجهی به دنبال دارد.
آثار منفی وقفه در آموزش در سال‌های تحصیلی آینده نیز نمایان خواهد شد. به همین دلیل، یافتن راهکارهایی برای ادامه آموزش در شرایط بحران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و دولت و آموزش و پروش باید برای حل این بحران برنامه‌های اساسی داشته باشند تا کودکان این سرزمین بیش از این آسیب نبینند.

صلح را به جهان کودکان بازگردانید

متاسفانه چند روزی است که کشور عزیز ما ایران در آتش یک جنگ تمام عیار می‌سوزد. زیرساخت‌ها در معرض تهدید قرار گرفته و هموطنان بی دفاع و بی‌گناه هر روزه قربانی این جنگ خانمان‌سوز می‌شوند. در این میان واقعه تلخ انفجار مدرسه ابتدایی میناب، که طی آن ۱۶۵ کودک به همراه کادر آموزشی مدرسه با بمب‌های اسرائیلی و آمریکایی جان باختند، متاسفانه تاییدی مجدد بر این اصل است که هر جنگی، جنگ علیه کودکان است و از سوی همه فعالان و دوستداران حقوق کودکان محکوم است.
ما جمعی از تشکل‌های فعال در عرصه حمایت از حقوق کودکان ضمن ابراز همدلی و همدردی با خانواده‌های این کودکان و معلمان از دست رفته، و نیز عرض تسلیت به مردم رنجدیده و بازماندگان تمامی جان‌های عزیز از دست رفته در وقایع اخیر، بار دیگر بر این اصل مهم تاکید می‌کنیم هر گلوله‌ای که شلیک می‌شود، در نهایت زندگی و سرنوشت کودکان را هدف قرار می‌دهد.
پیش‌تر نیز در بیانیه‌های مختلف، به دفعات بر ضرورت خشونت پرهیزی و اهتمام بر ساختن شرایطی ایمن برای زندگی کودکان ودر اولویت قرار گرفتن منافع عالیه کودکان تاکیده کرده بودیم. هشدارآن روزهای ما تلاشی بود برای جلوگیری از وقایع خونبار این روزها.
اکنون نیز بر این مهم تاکید می‌کنیم که تنها راه نجات کودکان از چرخه فقر و نابرابری و خشونت، اولویت قراردادن منافع عالیه کودکان در همه تصمیم گیری‌ها و سیاستگذاری‌ها و احترام به حق بقا و زندگی آنان است .
جنگ افروزی و وقایع خونبار این روزها، نه تنها زندگی امروز کودکان را در معرض تهدید قرار داده است، بلکه نگرانی از دست رفتن تمامیت ارضی و تمامی زیرساخت‌هایی است که قرار است فردای کودکان این کشور بر پایه آن‌ها استوار گردد را نیز به همراه دارد.
ضمن آن که احساس نا امنی و آسیب‌های روحی ناشی از وقوع جنگ و ترس و وحشت و ترومای حاصل از آن می‌تواند برای سال‌های طولانی در روح و روان کودکان باقی‌مانده و سلامت و رفتار آینده آنان را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
ما ضمن هشدار مجدد نسبت به اقداماتی که منجر به تهدید امنیت و مصالح کودکان می‌شود، اقدامات جنگ طلبانه و خشونت‌بار تمامی کسانی که به خاطر حفاظت از منافع خودمرتکب این جنایات شده اند را شدیدا محکوم کرده و خواستار توقف سریع این اقدامات و استقرار صلح در منطقه هستیم. از سازمان ملل، یونیسف و همه جهانیان صلح طلب درخواست می‌کنیم به این جنگ بی‌رحمانه علیه هموطنان عزیز ما به خصوص کودکان پایان دهند.
ما تاکید می‌کنیم هدف قراردادن کودکان و بیماران وزندانیان نقض آشکار حقوق انسانی و همه معاهدات بین‌المللی است.
ما بر این باوریم که برخورداری از امنیت، آرامش و شادی، ضرورت و حق مسلم همه کودکان است.

بیانیه را در روزنامه “پیام ما” هم‌می‌توانید بخوانید👇

*تاریخ انتشار بیانیه ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ می‌باشد و به دلیل عدم دسترسی به اینترنت در زمان حال آن را منتشر کردیم.

با اندوهی عمیق و قلبی آکنده از غم، به اطلاع همراهان عزیز موسسه مهروماه می‌رسانیم که روز گذشته، خانواده مهروماه یکی از وفادارترین و دیرین‌ترین همراهان خود را از دست داد.

خانم مریم مرندیان، که سال‌های بسیاری از زندگی ارزشمند خود را با تعهدی عمیق صرف دفاع از حق تحصیل کودکان بازمانده از تحصیل و حمایت از کودکان در معرض آسیب کرده بودند، چشم از جهان فروبستند. حضور ایشان برای مهروماه تنها همکاری حرفه‌ای نبود؛ بلکه نمادی از انسانیت، مسئولیت‌پذیری و امید به آینده‌ای عادلانه‌تر برای کودکان این سرزمین بود.
تلاش‌های خستگی‌ناپذیر، نگاه مهربان و باور راسخ ایشان به تغییر اجتماعی، ردپایی ماندگار در مسیر فعالیت‌های موسسه و در زندگی کودکانی برجای گذاشته است که فرصت دوباره‌ای برای یادگیری و زیستن یافتند.

فقدان ایشان ضایعه‌ای بزرگ برای خانواده مهروماه است. یاد و راهشان در ادامه مسیر حمایت از کودکان، زنده و الهام‌بخش خواهد ماند.

اطلاعات مربوط به مراسم بزرگداشت ایشان، خدمت شما اطلاع‌رسانی خواهد شد.

یادشان گرامی و راهشان پررهرو.